WYDARZENIE

Biblioteka
zawsze po drodze ...
29.05.2018

Spektakl o endekach na 100 lecie niepodległości

Blisko 100 widzów obejrzało w dniu 25 maja spektakl teatralny „Gostyńskie Myśli Nowoczesnego Polaka”. Miejscowa produkcja upamiętniała 100 lecie odzyskania niepodległości, a szczególnie działaczy endeckich z Gostynia. W bohaterów wcielili się młodzi aktorzy z Grupy Teatralnej „Kęs”.

 W tym roku przypada setna rocznica odzyskania niepodległości, z tej okazji w sztuce pokazano wysiłek gostyńskich patriotów prowadzący do wolności, dokładających swoją lokalną cegiełkę do budowy suwerennego państwa polskiego. Nazwiska gostyńskich działaczy z przełomu XIX i XX wieku są powszechnienia znane dla osób interesujących się historią. Woziwodzkiego, Hejnowicza, Niestrawskiego, Jankiewicza, Peiserta i wielu innych kojarzmy bezbłędnie z prowadzoną przez nich działalnością patriotyczną, społeczną, gospodarczą, kulturalną. Znacznie mniej znamy jednak ich poglądy ideowe. Byli oni endekami, popierali myśl stworzoną przez Romana Dmowskiego. Są to fakty dziś zapomniane, dlatego w spektaklu przypomniano, że w dawnym Gostyniu dominowała endecja, podobnie jak w całej Wielkopolsce. W kontekście setnej rocznicy odzyskania niepodległości ważne było też podkreślanie zasług Romana Dmowskiego, który nie był mniejszym ojcem Niepodległej niż Józef Piłsudski. Rola Dmowskiego w odzyskaniu niepodległości była co najmniej taka sama jak popularnego marszałka. To Dmowski stał na czele Koła Polskiego w Dumie Rosyjskiej w Petersburgu, a także na czele Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu. Dmowski prowadził negocjacje w Wersalu, wreszcie wspólnie z Ignacym Janem Paderewskim złożyli podpisy na Traktacie Wersalskim, jako delegaci pełnomocni Polski, przywracając Polskę formalnie na mapach Europy i Świata.

Prezentowana sztuka czerpie ze wstępu do „Myśli nowoczesnego Polaka”. Aż cztery razy padają w niej słynne zdania zaczynające się do słów „Jestem Polakiem…”, mówiące o polskich obowiązkach i definiujące polskość. Twórcy czerpali inspirację z prasy gostyńskiej okresu międzywojennego, wspomnień Józefa Woziwodzkiego, relacji Mieczysława Hejnowicza o strajku szkolnym, archiwalnych fragmentów opisów zebrań endeków. Dzięki temu przetworzony artystyczne obraz, wystawiony w sali widowiskowej „Hutnika”, w swych podstawach był bliski historycznym realiom i duchowi epoki.

Sztukę grano na dwóch planach. W pierwszej przestrzeni gry ukazane zostały sceny z działalności endeków. Schodzące się postacie wyrastały z polskiej tradycji narodowej, czerpały z wieszczów, wypowiadały również słowa z „Myśli nowoczesnego Polaka”. Gdy były w grupie symbolizowały narodową jedność, stając się personifikacją narodu.
Drugi plan, to szpicel, będący narratorem, zapisywał na maszynie fragmenty relacji i raportów na temat endeków. Dzięki niemu publiczność wiedziała, kto pojawia się w przestrzeni gry. Szpicel to również symbol inwigilacji, której poddawana działaczy endeckich po zamachu majowym.
W jednej ze scen widzowie słyszeli autentyczną relację z „Orędownika Gostyńskiego”, o zebraniu Związku Ludowo – Narodowego. Publiczność obserwowała metamorfozę Hejnowicza, który z bitego przez pruską nauczycielkę dziecka, stał się powstańcem i likwidował w Gostyniu rządy pruskie. Obejrzano w pokazie multimedialnym wymarsz do powstania. Na melodię „Warszawianki” rozbrzmiewał Hymn Młodych „Obozu Wielkiej Polski”, a całość zakończyła seria karabinowa. Symbolicznie powiązano zgon Dmowskiego z egzekucją Hejnowicza, by pokazać, że w 1939 zakończył się pewien rozdział w historii Gostynia i Polski.

Produkcja: Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Gostyniu, Gostyński Ośrodek Kultury „Hutnik”, Muzeum w Gostyniu.
Scenariusz: Przemysław Pawlak
Reżyseria: Sebastian Nowak
Wystąpili: Roksana Włodarczak, Maria Gorynia, Marta Nowak, Aleksandra Hamrol, Michalina Wolna, Agnieszka Furman, Ewelina Pyta, Bartek Bielka, Adam Jaskierski, Karol Janicki.

POLECAMY

Wydawnictwo Sine Qua Non Czwarta strona Wydawnictwo Poznańskie
Biblioteka narodowa Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa WBP Poznań Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich
Region Wielkopolska Powiat Gostyń Gostyń Muzeum w Gostyniu Gostyński Ośrodek Kultury Gostyński Uniwersytet III Wieku gaso-gostyn.pl

KONTAKT

BIBLIOTEKA PUBLICZNA
MIASTA i GMINY w GOSTYNIU

ul. Wrocławska 257, 63-800 Gostyń
tel. 65 572 09 52, fax 65 575 12 99
e-mail: biblioteka@gostyn.pl

DOŁĄCZ DO NAS:

Biblioteka
zawsze po drodze ...

GODZINY OTWARCIA

WYPOŻYCZALNIA
DLA DOROSŁYCH

wtorek - środa 11:00 - 18:00
czwartek 9:00 - 18:00
piątek 8:00 - 18:00
sobota 9:00 - 14:00

CZYTELNIA
DLA DOROSŁYCH

wtorek - piątek 14.00 - 18.00
sobota 9.00 - 14.00

 

WYPOŻYCZALNIA
ZBIORÓW AUDIOWIZUALNYCH

wtorek - środa 11:00 - 18:00
czwartek 9:00 - 18:00
piątek 8:00 - 18:00
sobota 9:00 - 14:00

ODDZIAŁ
DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

wtorek - środa 10:00 - 17:00
czwartek 9:00 - 15:00
piątek 10:00 - 17:00
sobota 9:00 - 14:00

FILIE

FILIA BIBLIOTECZNA
w DALESZYNIE

Daleszyn 35, tel. 65 571 03 37
wtorek 10:00 - 18:00
czwartek 10:00 - 18:00

FILIA BIBLIOTECZNA
w KUNOWIE

ul. Kwiatowa 2, tel. 65 571 82 33
poniedziałek 11:00 - 19:00
środa 11:00 - 19:00
piątek 11:00 - 19:00